De afgelopen dagen was ik voor Eurosonic/Noorderslag in Groningen. Vanochtend vroeg ging, na een paar uur slapen al, het brandalarm af. Slaapdronken (slaapdronken, zeg ik toch?) kleedde ik me aan, pakte het broodnodige en stommelde naar beneden. Ik was niet de eerste: bij de voordeur deed iemand vertwijfelde en onhandige pogingen die open te krijgen. Een paar minuten later stonden we buiten, met zijn drieën al, in de kou. De nachtportier kwam even later ook naar beneden en probeerde uit alle macht het (valse, er had een rocker zitten roken) alarm uit te krijgen, wat hem waarempel lukte, zodat we weer konden gaan slapen.

Een mooie training. Ik moest me afvragen wat de vluchtroute was, wat ik nu echt mee moest nemen en me afvragen of ik niet nog wat vergeten was. De arme nachtportier had een mooie ervaring met het uitzetten van het alarm. Allemaal een goeie oefening voor als er echt wat aan de hand is.

Je vraagt je af of ze nu in Moerdijk ook denken "Hadden we maar wat vaker getraind". Niet tot mijn verbazing is ook hier weer de conclusie getrokken dat de communicatie aan alle kanten faalde. In het conceptrapport staat in een prachtige zin dat de gemeente en veiligheidsregio´s "telkens naar bevind van zaken handelden, waardoor de indruk kon ontstaan dat de overheid geen duidelijk verhaal had.". Vooral prachtig omdat alleen maar die indruk ontstond, natuurlijk, maar dat de Overheid natuurlijk wel een goed verhaal had. Zoals ze ongetijfeld achteraf zullen bewijzen.

Helaas moeten we bang zijn dat ook nu weer de druk om daadwerkelijk de communicatie te verbeteren bij en voor (ik zou zeggen "in plaats van") rampen zal leiden tot hoogstens wat kamervragen, een debatje en een nota. Pas als er doden gaan vallen zal er echt iets gebeuren, en dan is het te laat.

En dat terwijl de problematiek bekend is. De bestuurlijke inbedding van de verantwoordelijkheden bij rampen is nog steeds problematisch. In 1999 en 2001/2002 werd al geconstateerd dat de rampenplannen beter moesten. Na het VOPAK-incident in 2003 is er weliswaar extra aandacht gekomen voor rampenplannen, maar in 2006 bleek dat bleek dat gemeenten zich nogal eens fixeerden op het maken van plannen, zonder dat de crisisbestrijding daar noodzakelijkerwijs beter van werd. Plan na plan, rapport na rapport. En telkens dezelfde fouten.

Trouwens, ik vraag me ook af of het al een beetje beter geregeld is met de rampenzenders. In 2005 bleek dat de Zuiid-Hollandse rampenzenders rond Leerdam, in het centrum van Den Haag, het gebied ten westen van de N44 vanaf Leiden gezien, grote delen van de Bollenstreek en het gebied in en rond Alphen niet of nauwelijks bereik hebben. De enige keer dat ik de voorpagina van de Telegraaf gehaad heb, is toen de Minister zei dat de mensen dan maar betere radio's moesten kopen, en ik dat vergeleek met de beroemde, maar ten onrechte aan Marie-Antoinette toegeschreven uitspraak dat de mensen maar brioches moesten kopen als het brood te duur was. Het heeft overigens wel tot Kamervragen geleid, toen.

Slechte communicatie van bestuurders leidt tot verder wantrouwen in de politiek. Soms is dat terecht. Immers: Slechte communicatie bij risico's kan leiden tot gevaarlijke situaties. Slechte communicatie bij rampen kan leiden tot verlies van mensenlevens. Bestuurders moeten zich beter realiseren dat ze daarvoor verantwoordelijjk zijn, en niet voor de checklist waarop een vinkje staat achter het woord "rampenplan".

Een goed 2012 gewenst! Ik hoop dat 2012 een jaar van vrede en tolerantie mag zijn. Die horen wel een beetje bij elkaar, want voor een beetje vrede moet je dingen een beetje kunnen laten gaan. Nu behoor ik niet tot de kerk die zegt dat je alles maar op zijn beloop moet laten, maar met een beetje meer flegmatiek, wat vaker de vraag stellen "hoe erg is dit nou?", en jezelf constant afvragen of je nu wel echt dingen vindt, of dat ze nu eenmaal (niet) in je straatje passen en daarom een hernieuwde reden hebt om boos te kunnen zijn, of op een andere manier je gelijk nog eens te halen, maakt het leven een stuk aangenamer.

Ik heb het inderdaad over de zaak Naama Margolese. Het meisje van 8 dat niet naar school durft omdat ze door een paar idioten beschimpt en bespuwd wordt. Een triest verhaal. Dubbel, nee, driedubbel triest. Ten eerste natuurlijk voor dat meisje. Ten tweede voor Israel, dat zich in steeds vaker door voornoemde fundamentalisten laten kapen. Maar ten derde omdat dit allerlei andere discussies weer voedt, en nóg meer ongeluk en verwardheid veroorzaakt dan strikt noodzakelijk.

Om te beginnen moet opgemerkt worden dat ruzie over religieuze interpretaties één van de malle fundamenten is van het Jodendom. Hedwich Lachmann kon het zelf weten, want zij was ook "van de familie", en moest misschien wel grimlachen toen ze het toneelstuk Salomé dat door Oscar Wilde in het Frans was geschreven in het Duits vertaalde zodat Richard Strauss er zijn prachtige opera van kon maken:

Lärm im Bankettsaal.
ERSTER SOLDAT. Was für ein Aufruhr! Was sind
das für wilde Tiere, die da heulen?
ZWEITER SOLDAT. Die Juden. Trocken. Sie sind
immer so. Sie streiten über ihre Religion.

Nu gaat het in Beth Shemesh om een marginale groep die niet eens representatief is voor de normale orthodoxe orthodoxie. Het betreft hier "Sikirim": een club die zich beroemd en belachelijk maakte door te claimen dat als mensen in het openbaar ijsjes eten, de wereld tot promiscuiteit vervalt.

Maar goed: opmerkelijk is dat meteen allerlei mensen hun overtuigingen die ze toch al hadden versterkt zien door deze kwestie en er een excuus in vinden om hun eigen standpunt te herbevestigen. Ik deed het zoëven ook: de kwestie Naama gaf me een mooi excuus om weer eens te zeggen dat ik het afschuwelijk vind hoe die Joodse taliban de Israelische politiek kapen.

In Nederland leidt de discussie dan ook tot voorspelbare reacties. "Zie je wel: religie leidt tot intolerantie", is een veelgehoorde, en "De PVV spreekt zich niet ertegen uit. Zie je wel!" een andere. En: "Zie je wel: de Joden zijn gek!". Dat laatste is natuurlijk waar, maar religieuzen hebben niet het alleenrecht op intolerantie en de PVV heeft niets met het religieuze Jodendom (integendeel zelfs: ik denk dat een groot gedeelte van de fundi's tegen het bestaan van de staat Israel zijn, en de PVV zich het meest thuisvoelt bij de rechtse seculieren), maar dat maakt niet uit: er is weer een mooi excuus om een bestaand standpunt te bevestigen. In Israel ook de voorspelbare reacties, met als dieptepunt de fundamentalisten die nu zeggen dat de staat Israel de personificatie van de nazistaat is, en zich in concentratiekampuniformen hullen. Triester kan niet.

Doordat veel partijen een dergelijk incident aangrijpen om zich nóg verder in te graven, lijkt een oplossing verder weg dan ooit. Jammer en onterecht, want dit incident schudt Israel wél wakker. De machtige intolerantie van een minderheid krijgt een gezicht in een 8-jarig meisje dat niet naar school durft. Die machtige intolerantie werd overigens wel al eerder door een zwijgende meerderheid getolereerd en gesanctioneerd.

Er is hier een les te leren: politiek gaat uiteindelijk altijd over wat beslissingen voor mensen betekenen. Maar het zichtbaar maken van hoe politiek uitpakt kan aan de ene kant wel leiden tot het zichtbaar maken van de consequenties van beslissingen, maar aan de andere kant - als je niet uitkijkt - tot het dieper ingraven in bestaande overtuigingen, en daarmee tot het minder mogelijk maken van oplossingen.

Ik hoop dat we dat in 2012 minder nodig hebben dan in 2011 het geval was.

Mijn ene grootvader was diamantair. Op zijn zestiende kreeg hij een eigen fabriek van zijn vader. Hij bouwde gestaag een imperium uit en bezat op zijn veerigste kloverijen in Amsterdam, Antwerpen en Kaapstad. Na zijn pensioen onderhield hij vanuit zij huis aan de Gironde een groot aantal kunstenaars, maar hij gaf ook geld aan rebellen in Zuid-Amerika, terwijl hij tegelijkertijd een aantal Ministers van Buitenlandse Zaken adviseerde over het bestrijden van deze opstandelingen. Mijn andere grootvader was een nazaat van bootleggers die vanuit Canada geld hadden verdiend aan de drooglegging in de Verenigde Staten. Hij was Hoogleraar Indisch Recht aan de Universiteit van Leiden. Tegen zijn emeritaat trouwde hij een mooie maar rijke en jonge adelijke weduwe en kocht een aantal bakkerijen. Vlak voor de oorlog verplaatste hij de industrie naar Noord-Afrika, Zwitersland en Oezbekistan (!) en vergaarde verder kapitaal door onder zeer moeilijke omstandigheden maar tegen een schappelijke prijs verpakt brood te verkopen aan de geallieerden. Hij heeft er later de Four Freedoms Award voor gekregen en als enige niet-soldaat ooit, de Militaire Willemsorde.

Het bovenstaande is allemaal onwaar, maar het zijn wel mooie verhalen. Als ik het zo teruglees, ziet het er allemaal opschepperig uit. Immers: als het al waar zou zijn, zou het vergaarde kapitaal en bijdragen aan de maatschappij niet mijn verdienste zijn, maar van hen. Niets op me voor te laten staan, dus. Gelukkig wordt ook niet zo heel veel opgeschept in Nederland, althans, niet over voorouders met geld, macht en status. En zeker niet op iets wat op "elite" lijkt, want daar zijn we tegen.

Het omgekeerde gebeurt vaker. Menig hoogleraar, Kamerlid en andere VIP laat zich voorstaan op zijn of haar nederige afkomst, Ouders en grootouders zijn ziek, vluchteling, anaflabeet of timmerman.  Maar eerlijk, proper en hardwerkend. Als ze al in de grote stad woonden, dan in een wijk die vroeger een gezellige arbeidersbuurt was, en nu volstrekt verpauperd is.

Ik vind het vaak lachwekkende en soms beschamende vertoningen die me nog het meest doet denken aan de 4 Yorkshiremen die beroemd zijn gemaakt door Monty Python en opscheppen over de armoe die ze in hun jeugd gekend hebben:

I had to get up in the morning at ten o'clock at night, half an hour before I went to bed, eat a lump of cold poison, work twenty-nine hours a day down mill, and pay mill owner for permission to come to work, and when we got home, our Dad would kill us, and dance about on our graves singing "Hallelujah."

De originele uitvoering is trouwens niet van Monty Python maar van Tim Brooke-Taylor, John Cleese, Graham Chapman Marty Feldman.

Neem een gemiddelde groep doctorandussen en vraag ze naar hun grootouders. De kans is groot dat de meesten van hen een ambachtelijk beroep hadden of in de industrie werkten, op het platteland woonden of in een kleine stad, of in  een arbeidersbuurt in de grote stad. Ze hadden alleen lagere school en eventueel een vervolgopleiding op een ambachtsschool, hadden het niet breed thuis, moesten hard werken, en hadden geen toegang tot politieke macht, maar waren wel sociaal betrokken.  Niet heel moeilijk, want rond de Tweede Wereldoorlog hadden de meeste Nederlanders een ambachtelijk beroep of werkten in de industrie woonden op het platteland of in een kleine stad, of in  een arbeidersbuurt in de grote stad, hadden alleen lagere school en eventueel een vervolgopleiding op een ambachtsschool en het niet breed, en moesten hard werken en hadden geen toegang tot politieke macht, maar waren wel sociaal betrokken.

Vanaf de jaren ´60 kwam de trek naar de stad op gang, verdween de industrie en de ambacht, en was er voor veel meer mensen de mogelijkheid om Hoger Onderwijs te volgen.

Het is dan ook niet een verworvenheid van de mensen die zich erop laten voorstaan, maar vooral een gevolg van de ideeën van de PvdA die door bijna iedereen zijn overgenomen, en nog steeds actueel zijn: namelijk dat toegang tot kennis, geld en macht voor iedereen evenredig beschikbaar moet zijn. Aan het begin van deze eeuw nog een absurde gedachte.

Van mij mogen mensen best de achtergrond van hun ouders en grootouders vermelden. Maar het is eerlijker en relevanter om dat in breder perspectief te plaatsen: dat van de veranderde ideeën over de mogelijkheden die mensen moeten hebben, en de mogelijkheden die mensen moeten hebben. Kortom: persoonlijke geschiedenis is vaak politieke geschiedenis.

Het is makkelijk om meewarig naar onze zuiderburen te kijken. Het aandoenlijke taaltje, de onverzorgde wegen, de trieste staat van het Waalse platteland waar men de kinderen nog authentiek met de hand mishandeld. Het fritkot, Eddy Wally en een Bakske vol met Stro. Het is allemaal even goedbedoeld en knullig. Het lijkt erop alsof buiten de tradionele winnaar van iedere taalquiz en Kabouter Wesly niets goeds uit dat voormalig stukje Nederland komt. We hadden net zo goed thuis kunnen blijven tussen 2 en 12 augustus 1831, want van onze rebellerende aanhangers van het Koningshuis van Saxen Coburg hebben we te vrezen noch te leren.

En gelachen dat we hebben om het feit dat de formatie van een federale regering (die hebben wij niet eens!) al sinds juni 2010 duurt! Het bewijst maar weer eens hoe superieur wij zijn aan dat volk waar men elkaar niet eens kan verstaan.

Maar toch: wie goed kijkt ziet dat ze het nog niet eens zo slecht doen. Een aantal zaken pakken ze toch behoorlijk goed aan.

Ten eerste is het Belgische politieke landschap veel complexer dan het Nederlandse. Niet alleen door de taalgevoeligheden, maar ook door het feit dat het land is opgedeeld in vier taalgebieden en zes gemeenschappen en gewesten. Dat is nog eens andere koek dan onze provincies waarvan het belang de afgelopen jaren sterk is teruggelopen. Een Belgische regering moet een balans zien te vinden met de sterke regionale parlementen. Die regionale parlementen gaan onder andere over zaken als gezondheidszorg en ruimtelijke ordening, dus een goede taakafbakening is complexer en belangrijker dan in Nederland.

Ten tweede moest een groot ei gelegd worden: een staatshervorming waarvan de consequenties enorm zijn.  In plaats van de kaasschaaf over verschillende beleidsterreinen te leggen, zoals in Nederland gebeurt, gaat in Belgie de totale financiele systematiek op zijn kop.

Ten derde zijn er weliswaar grote verschillen tussen de zes aan de regering deelnemende partijen, maar is er een breed consensus dat men partijen waarvan men principiele bezwaren heeft tegen de uitgangspunten, niet deel laat nemen aan een regering. Ook niet in een gedoogconstructie.

En dan, ten vierde: de politici. Ik had zelf het grote genoegen aanwezig te zijn bij een lezing van Johan Vanden Lanotte. Ach, wat een man. Een sociaal-democratisch geluid om trots van te worden. Over zijn eigen achtergrond zonder te vervallen in de beroemde sketch van Mont Python over de "four yorkshiremen", over zijn politieke daden zonder opklopperij, maar duidelijk makend wat de politieke portée ervan was, en over zijn politieke ideeën waaruit bleek dat hij geloofde in die keurige, ietwat burgerlijke, op gemeenschapszin berustende sociaal-democratie waar we allemaal zo'n heimwee naar hebben. En zo'n Di Rupio. Ik versta geen letter van wat hij zegt, maar hij krijgt het toch maar voor elkaar. 

Binnen zo'n complexe omgeving, zulke slagen maken, en zulke mensen betrekken bij de regering: het zou best kunnen dat België nog eens een groot voorbeeld voor ons kan worden.

Speciaal voor de lezers van de website van Leefbaar Rotterdam wilde ik vandaag eens een blogje schrijven over hoe de drang naar gelijkheid leidt tot ongelijkheidheid, en economische waarheden als een koe leiden tot nóg verdere uitsluiting van mensen met minder geld.

Als kind ben ik in een ketel socialisme gevallen en daar hou je toch wat aan over.  Ik kan me bijvoorbeeld erg boos maken over het verhogen van sommige belastingen. Een voorbeeld: de accijnzen op sigaretten. Op zich heel lovend om roken te ontmoedigen, en ook een goed idee om belasting te heffen, maar het leidt er natuurlijk toe dat een paffertje voor mensen met een laag inkomen schier onbetaalbaar wordt, terwijl mensen die het geluk hebben een hoog inkomen te hebben, gewoon door kunnen blijven smoken.  En dan kan je zeggen dat die belasting voor iedereen geldt, maar sommigen worden er harder door getroffen dan anderen.

Het liefst zou je natuurlijk willen dat roken voor iedereen ongeveer even bereikbaar is. Gelijkheid is immers een belangrijk streven. Te weinig mensen weten nog dat we er de monarchie aan te danken hebben. Dat zit zo: de filosoof Hobbes beschreef hoe mensen elkaar alsmaar afmaakten in een oorlog van allen tegen allen (bellum omnium contra omnes) totdat er een sterfelijke God boven hen gesteld werd. Een sterke leider onder wie alle inzaten gelijk waren. Een aanlokkelijk idee, dat vanaf 1651 veel politici geïnspireerd heeft.  Het kan verkeren: juist vandaag de dag betogen republikeinen met gelijkheidsargumenten dat een Koning het slechtste is wat een land kan overkomen.

Artikel 1 van onze Grondwet luidt "Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.". Het schijnt dat we de zinsnede “of op welke grond dan ook” nog aan Marcus Bakker van de CPN te danken hebben.

Het in gelijke gevallen allen gelijk behandelen is natuurlijk onmogelijk en leidt op zich weer tot onrechtvaardigheid. Ik moet er bijvoorbeeld niet aan denken om iedereen in een café op dezelfde manier te moeten begroeten als als ik mijn vrouw tegenkom. Ik denk dat me dat in grote problemen zou brengen. Het gaat natuurlijk om wat gepast is in een bepaalde situatie. En dan nog binnen de grenzen van de betamelijkheid, en dan mag je zelf ook nog een beetje flexibel zijn.

Toch wordt dit gelijkheidsbeginsel nu zo toegepast dat homo’s gedwongen kunnen worden genoegen te nemen met een ambtenaar die hen eigenlijk niet zou willen trouwen. Ik vind dit een groot onrecht. Iedereen zou recht moeten hebben op een ambtenaar die een goed gevoel heeft over het huwelijk dat hij of zij sluit! Als ik homoseksueel was, zou ik er zeker tegen protesteren.

Ook wordt onder het mom van “gelijkheid” geprobeerd steeds meer vrijheden voor anderen te beperken: bijvoorbeeld hoe je je kleedt, wat je eet, of hoe je iemand begroet. Immers: ook dat moet voor een ieder gelijk zijn. Het “voortrekken van religieuzen” moet maar eens afgelopen zijn. Dat een ieder het recht heeft te denken wat hij of zij wil, dat iedereen het recht heeft om zijn of haar eigen leven in te richten zoals hij of zij dat wil, is onbelangrijk. Ik ken de argumenten hiertegen: “en de excessen dan?”. Nou, antwoord ik dan. Wijs mij die excessen maar eens aan, dan zal ik je per exces 10 alternatieven geven hoe je ze oplost zonder bevolkingsgroepen weg te honen, nieuwe wetten te verzinnen of meer ongelijkheid te creëren.

Het is geen gelijkheid wat gepreekt wordt: maar gelijkheidsporno. Aantrekkelijk, zichtbaar, maar hard en niets met de werkelijkheid te maken hebbend. En het leidt af van wat er werkelijk gebeurt.

Tegelijkertijd worden de fundamenten van de gelijkheid in Nederland afgebroken. Het griffierecht zo verhoogd dat alleen de hogere inkomens nog toegang hebben tot het recht. Het onderwijs wordt zo ingericht dat alleen de hogere inkomens nog toegang hebben tot goede opleidingen. Stedelijke vernieuwing, die juist ten goede moet komen van de gewone mensen met gewone inkomens in de grote steden komt de komende jaren stil te staan terwijl er kilometers meer en harder gereden mag worden in auto’s die voor diezelfde mensen steeds duurder worden.

En zo verandert aan de ene kant onder het mom van gelijkheid Nederland langzaam in een land waarin grote ongelijkheden heersen. Iedereen kijkt ernaar en heeft het erover, terwijl aan de andere kant de economische verschillen steeds groter worden.

Het is Movember, de maand die vroeger bekend stond als November en die nu bestemd is om snorren te laten groeien, bewustzijn te creëren en geld in te zamelen voor de gezondheid van de man, in het bijzonder voor prostaatkanker. Ik stel mijn bovenlip gedurende 30 dagen ter beschikking om gezondheid en welzijn van mannen onder de aandacht te brengen. Mijn Mo (Snor) zal het onderwerp van gesprek zijn en zal ongetwijfeld lachsalvo’s opwekken, dit alles om mensen bewust te maken en om geld in te zamelen voor onderzoek naar prostaatkanker.

Waarom ben ik zo betrokken bij de gezondheid van de man?
•   Elke 4 uur sterft in Nederland een man aan prostaatkanker
•   In Nederland is prostaatkanker bij mannen de meest voorkomende vorm van kanker
•   In Nederland krijgen jaarlijks 9500 mannen te horen dat ze prostaatkanker hebben
•   In Nederland leven 73000 mannen met prostaatkanker
•   In Nederland sterven elk jaar 2500 mannen aan prostaatkanker

Ik nodig je uit om mee te doen: door je te registreren via deze link en je snor te laten groeien of door voor mijn snorgroei online een gift te doen op http://mobro.co/robbertbaruch

Geld dat via Movember ingezameld wordt maakt een tastbaar verschil voor de levens van anderen, dankzij de Movember Stichting en onze gezondheidspartner, het NKI.

Indien je meer wilt weten over hoe je kan helpen om Movember te steunen, neem een kijkje op de Movember website www.facebook.com/MovemberNetherlands/posts/137713122965317.

Bij voorbaat dank dat je mij wilt helpen om gezondheid en welzijn van mannen onder de aandacht te brengen!

20 jaar geleden werd ik lid van de Partij van de Arbeid. In 1999 kwam ik in het afdelingsbestuur van de PvdA in Den Haag, in 2003 werd ik Statenlid, in 2006 wethouder. Daarvoor, daarna en daartussendoor heb ik in allerlei commissies, denktanks, platforms, vergaderingen geprobeerd een bijdrage te leveren. Ik heb geflyerd, getraind, gecanvasd, gecoached gedemonstreerd. Ik heb de partij verdedigd als ik het met de partij eens was, en ik heb de partij verdedigd als het niet met de partij eens was. Ik heb ruzie gemaakt met, in, over, voor en tegen de partij. Al zo’n tien jaar houd ik een weblog bij waarin ik zeg hoe het beter moet, en telkens als er iets moest gebeuren stak ik mijn vinger op. Het zou dan vreemd zijn als ik niet nu ook mijn vinger zou opsteken.

En toch doe ik het nu niet. Althans, niet als kandidaat-voorzitter. Ik ben blij dat Hans Spekman dit graag wil doen.  
De voorzittersfunctie is niet te benijden. De partij staat er slecht voor. Niet alleen hebben we vijf verkiezingen op rij verloren en valt half Nederland over ons heen om alles wat we verkeerd zouden hebben gedaan; we hebben zelf belangrijke groepen kiezers en leden van ons vervreemd.

Iemand bedacht dat we moesten zeggen dat de partij teveel doctorandussen kende. Een verkeerde keuze. De ouders en grootouders van veel van die doctorandussen werkten op het land en in fabrieken. Kijk om je heen. Juist dankzij de PvdA hebben hun kinderen en kleinkinderen kunnen studeren. Stuur de hoger opgeleiden dus niet zomaar weg. Maar: Let op een cultuur waarbij zoveel mogelijk mensen zich welkom voelen.

Iemand bedacht dat we moesten zeggen dat de partij teveel baantjes weggaf en graaiers kende. Een verkeerde keuze. Er zitten niet alleen meer kinderen van rijke ouders en de leden van de beste jaarclubs in de besturen en raden, maar ook progressieve mensen. Kijk om je heen. De sociaaldemocratische idealen zijn geaccepteerd geraakt. Maar: Politiek is meer dan wat er in de kamer gebeurt. Zet de bestuurders niet op afstand. Spreek de verantwoordelijken aan.

Iemand bedacht dat we moesten zeggen dat de aftrek van de hypotheekrente afgeschaft moet worden omdat de rijken er meer van profiteren dan huisbezitters met minder geld. Een verkeerde keuze. Let’s face it; mensen met een hoger inkomen kunnen van alles (wat geld kost) méér profiteren dan mensen met minder geld. Kijk om je heen. Juist de PvdA moet het bezit van eigen woningen aanmoedigen. Juist de PvdA moet ertoe bijdragen dat mensen vertrouwen houden in de waarde van hun woning. Maar: Stel grenzen aan wat redelijkerwijs te lenen is, en aan wat afbetaald moet worden. Maak er geen verkapte bankensubsidie van.

Iemand bedacht dat we het moesten hebben over klootzakken en tuig. Een verkeerde keuze. Het op de spits drijven van spanningen en het wegzetten van mensen heeft nooit geholpen. Kijk om je heen. Juist de PvdA zet van oudsher geen mensen weg en heeft er vertrouwen in dat het goed kan komen met mensen. Maar: Spreek mensen zelf aan op hun gedrag. Beschaam ze daarbij niet. Praat over waarden, niet over normen.

Iemand bedacht dat we ons moesten laten leiden door dierenliefde en anti-islamsentimenten en ons moesten uitspreken tegen onverdoofde rituele slacht. Een verkeerde keuze. Het zonder begrip voor andere culturen over mensen praten is respectloos. Kijk om je heen. Juist de PvdA maakt een afweging tussen dierenwelzijn en gaat de dialoog aan. Maar: Ga de dialoog aan met de groepen waar het om gaat en kijk welke mogelijkheden er zijn om dierenwelzijn te verbeteren.

Iemand bedacht tijdens de vorige campagnes dat we ons moesten afzetten tegen andere partijen. Een verkeerde keuze. Juist op lokaal niveau waren er coalities met andere partijen, en dat werkte vaak prima. Kijk om je heen. Juist de PvdA moet uitgaan van standpunten, en daar coalities bij zoeken. Maar: Dat neemt niet weg dat je mag afvragen waar je als partij staat.

Iemand bedacht dat de PvdA linkser, rechtser, populistischer moet worden. Een verkeerde keuze. De PvdA is een bestuurderspartij. Niet alleen gericht op meningsvorming, maar ook op het uitvoeren daarvan. De werkelijkheid is weerbarstig. Kijk om je heen. De PvdA is juist altijd een brede volkspartij geweest waarin zowel de havenarbeider als de doctorandus zich thuis moest kunnen voelen. Maar: Laat zien wat je ambities zijn, waarom je dingen wil, en wat je op langere termijn wil bereiken. Durf te dromen.

In plaats van praten over mensen, moeten we praten over ideeën. In plaats van afzetten, moeten we binden. We hebben er alle aanleiding voor in onze uitgangspunten:

•    Het collectief pakt aan wat het individu niet kan.
•    Iedereen moet mee kunnen doen.
•    De verantwoordelijkheid voor het organiseren daarvan ligt in gelijke mate bij de overheid en samenleving.
•    De samenleving moet gebaseerd zijn op vertrouwen waar dat kan, op aanpakken waar dat moet.
 
Er is een aantal terreinen waar zekerheid voor mensen het belangrijkst is. Daar moeten overheid en samenleving zich met voorrang op richten:

•    Inkomen
•    Veiligheid
•    Onderwijs
•    Zorg
•    Internationale positie

Aan de voorzitter de taak om de partij te laten praten over uitgangspunten en onderwerpen, ze om te zetten in een verkiezingsprogramma, er de juiste mensen als volksvertegenwoordiger en bestuurder voor te vinden en er politiek van te laten maken.

Om dat te kunnen doen moet de ledenpartij weer opgebouwd worden. Felix Rottenberg had groot gelijk in het afbreken van de partijbaronnencultuur. Maar er moet wel wat voor terugkomen. Er moet, met andere middelen en op andere manieren dan vroeger gebruikelijk was, een manier gevonden worden om leden en kiezers het gevoel te geven dat zij en hun bijdragen ertoe doen. De taak van de voorzitter is daarbij bepalend.

Een voorzitter is geen Kamerlid. De Volksvertegenwoordigers hebben een eigen taak. Jouw taak is ze te kunnen laten functioneren door ze te steunen. In ieder geval in het openbaar.

Een voorzitter is geen bureaumanager. Hij stelt er één aan en laat de verantwoordelijkheid voor het dagelijks functioneren aan de bureaudirecteur.

Het moet de voorzitter niet om hemzelf gaan. Argumenten winnen niet aan kracht door persoon, kleding of familieleden.

Het moet de voorzitter gaan om de partij en al die leden die iedere dag weer de radio, televisie en websites volgen op zoek naar mogelijkheden om trots te zijn op hun cluppie. Mensen erbij halen. Ze een goed gevoel geven. Zelfs als je het niet met hen eens bent of als ze wel weten hoe je een das moet strikken.

Ik hoop dat Hans Spekman voorzitter wordt. Er zijn erg veel leden die hem willen helpen weer een feest te maken van de PvdA. Ik ben er één van.

Een opmerkelijke uitkomst van het debat over Mauro gisteren: het CDA is niet verantwoordelijk voor het direct uitzetten van de jongeman, de minister blijft uitvoeren wat binnen de gedoogverhoudingen aanvaardbaar is, en de oppositiepartijen konden zich keren tegen het beleid waar ze soms zelf mede-verantwoordelijk voor waren, maar wat nu opeens een gezicht kreeg.

Het deed me denken aan de affaire van de "witte illegalen", begin jaren '90. In die tijd was ik net lid van de PvdA en bezocht een ledenbijeenkomst waar over de problematiek gesproken werd. De zaal was praktisch leeg op een aantal in het wit geklede mensen na. Ik veroorloofde me de opmerking dat als je een grens trekt, er altijd mensen zijn die aan de ene, of aan de andere kant terecht komen. Het leidde ertoe dat een paar van die in het wit geklede figuren dichter bij me kwamen zitten. Dit, en het verdere verloop van de discussie, leidde bijna tot een vroegtijdig einde van mijn PvdA-lidmaatschap. Misschien was het toen wel dat Bart Tromp (z"l) voor het eerst tegen me zei dat ik mijn lidmaatschap niet op moest geven, omdat er altijd een betere reden voor kwam.

Afscheiding is de essentie van een grens. Dat kan altijd tot schrijnende gevallen leiden. Als je namelijk vlakbij de grens zit, kan je je afvragen of het niet beter was geweest dat de grens iets verderop had gelegen, zodat je aan de andere kant terecht was gekomen.  Kortom: het trekken van grenzen leidt altijd tot grensgevallen.

Een alternatief is het niet bepalen van grenzen. Dat lijkt me geen goed idee. Voor bijvoorbeeld de wegenverkeerswet, de vrijheid van meningsuiting, wetten die te maken hebben met het behandelen van dieren: als je er geen grenzen aan stelt, kunnen de excessen niet wettelijk aangepakt worden. En het onwettelijk ervan aanpakken is niet netjes.

Een opmerkelijke verandering in de politiek van de afgelopen jaren is de heruitvinding van de maakbaarheid van de samenleving. Waar een paar jaar geleden nogal geschamperd werd op die PvdA-ers en andere linksen die denken dat de overheid er is om maatschappelijk dingen mogelijk te maken (ik denk trouwens dat als je dat niet denkt, je in de politiek niets te zoeken hebt), krijg je nu de één na de andere vraag, debat, initiatief waarbij de één of andere misstand middels wetgeving, handhaving, een actie van de Minister of op een andere manier, terstond moet worden opgeheven. Als dat niet uitgaat van maakbaarheid, wat dan wel?

Die misstanden zijn er. Leed bestaat. Ontegenzeggelijk. Nederland en de rest van de wereld zijn nooit äf". Daarom moet iedereen waarvan de belangrijkste lichamelijke functies het doen, zich inzetten, ieder op zijn eigen manier, voor het opheffen ervan. Door iemand te helpen met oversteken of door een initiatiefwet in te dienen.

Maar politici hebben een speciale verantwoordelijkheid hierbij. Ze moeten ook nog eens uitleggen wat ze beogen. Politiek gaat om waarden. Tegelijkertijd moeten ze uitleggen welke afweging ze moeten maken. ten slotte moet het dan gaan om échte oplossingen. Daarbij moeten ze zich vooral niet laten leiden door wat opeens zichtbaar is. Mauro, de fimpjes over misdadige slachtmanieren (overigens niet representatief voor welke slacht dan ook), en zelf de cartoons: als je je alleen laat leiden door de publieke opinie en denkt dat een probleem pas bestaat als je het ziet, en verdwijnt als het van je bord af is, houd je je bezig met slechte oplossingen voor niet-bestaande problemen.

Onfatsoenlijke politiek gaat over normen, politieke haalbaarheid en een meerderheid in de Kamer. Fatsoenlijke politiek gaat over de vraag "wat vinden we er van", wat het betekent voor gewone mensen die over straat lopen, en laten zien dat je naar de mensen geluisterd hebt. Niet dat je naar de mensen luistert, maar dat je laat zien dat je naar ze geluisterd hebt.

Besturen, tot slot, bestaat er ook uit dat je in het belang van de redelijkheid en menselijkheid een afweging maakt, die soms tegen de regels ingaat. Besturen is niet het blindelings uitvoeren van regels. Dat is "politiek als trekpop". Besturen is een afweging maken en kijken wat er met de wetgeving beoogd wordt, handelen en verantwoordelijkheid ervoor naar je toe trekken.

Wat wij nodig hebben, is lef.

Gisterochtend op weg naar mijn wekelijks squashafspraak ben ik betrokken geraakt bij een ongeluk. Politie, brandweer, ambulance en pers waren snel aanwezig en hebben fantastisch werk geleverd. De betrokkenen uit de andere auto's zijn ongedeerd en ik ben met nekklachten naar het ziekenhuis gebracht, maar naar het zich laat aanzien, komt het allemaal goed. Nieuwsberichten hier, hier en hier. Foto's en filmpjes hier en hier en zelfs hier.

Nogmaals: alle lof aan de hulpdiensten. Politie-agent Remco die mijn hoofd een half uur heeft vastgehouden en tegen me aanpraatte, de brandweermannen die me precies uitlegden wat ze deden (en wat ze deden om mij, mijn auto en zichzelf te beschermen, onder andere tegen onverwacht uitklappende airbags), de ambulancebroeder die me op mijn gevoel voor humor testte (ongebroken) en al die professionals samen die toch nog zo'n 100 KG Baruch in een harnas op een plank hesen alsof het een vaas uit de Ming-dynastie betrof. Dit zijn de vaak onbekende helden van Nederland. Wat een professionals.

En ook veel dank natuurlijk aan de journalisten, die het me ook mogelijk maken dit na te vertellen. En aan de firma Mercedes-Benz, natuurlijk. Mijn nieuwe (1 maand) oude (2000) auto heeft de klap goed opgevangen. Andere auto's hadden me minder makkelijk snel weer aan het bloggen en twitteren kunnen hebben.