Afgelopen zaterdag stond een groot stuk in het Algemeen Dagblad over de Haagse Partij van de Arbeid. Sinds ik weer in Den Haag woon, probeer ik de weg naar de lokale afdeling weer te vinden, maar het wordt me niet makkelijk gemaakt. Volgens de voorzitter van de afdeling is de partij teveel een partij van academici geworden. Onderzoek wijst uit dat 75% van de Haagse leden een HBO-opleiding of hoger heeft. Op de ledenvergaderingen komen alleen hoger opgeleiden. "Dit is natuurlijk dramatisch", volgens de voorzitter. Nou, helaas heb ik gestudeerd, dus heel automatisch voel ik me niet welkom. Een beetje suffe insteek van de voorzitter, want bij de handvol Haagse partij-aktiviteiten die ik bezocht stonden de mensen niet bepaald in rijen buiten te dringen. Nou, en als Martini liever wil dat de academici en HBO-ers niet komen, is er vast wel wat interessanters te doen te vinden dan in een zaaltje naar sprekers luisteren.

Op zich heeft Martini een punt als hij zegt dat progressieve idealen steeds moeilijker zichtbaar zijn in de PvdA. Ik me me wild geërgerd, bijvoorbeeld, aan het gebrek aan inhoudelijke, politieke discussies over de JSF en de economische crisis. Juist in deze tijd is er behoefte aan richting en waarden, en het is de taak van politici om die te leveren.

De taak van het bestuur is die discussie te faciiliteren. Niet om hem dood te slaan.Teksten als "De basis voor onze visie moet liggen in de oude waarden van verbondenschap, in werk en cultuur. Het hernutsen van algemene voorzieningen zoals energie, wijkverzorging, buurtcorporaties, gemeentelijke gezondheidszorg, openbaar vervoer, gemeentelijk woningbedrijf." doen het slecht bij mij, en misschien ook wel bij sommige niet-academici.

Bijna 30% van de Nederlandsers heeft een HBO- of hogere opleiding, en in de ambtenaren- en diplomatenstad Den Haag ligt dat percentage vast hoger. Ik vermoed dat veel academici die bij de PvdA zitten, uit gezinnen komen waar het vroeger niet vanzelfsprekend was dat men ging studeren. Laten we dus trots en blij zijn met academici die actief zijn binnen de PvdA.

Vandaag speelde de strafzaak tegen de voormalige directeur van Theater Pierrot en het Openluchttheater in het Zuiderpark. De man kreeg 240 uur dienstverlening en een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee maanden. Er was ook een terugbetaling van € 30.000.- geëist, maar die werd niet toegekend: er komt immers nog een civiele procedure waarin we het totale verduisterde bedrag (€ 72.000.-) en de kosten zullen verhalen.

Er was nog even wat verwarring: ik was van mening dat ik als benadeelde partij het woord mocht voeren. Dat bleek in dt soort zaken niet het geval te zijn (de rechter moest het even opzoeken), maar ik kreeg wel de mogelijkheid het bedrag dat we vorderden te onderbouwen. Nou, daarvoor was een uitgebreid onderzoek door een accountant en een adviesbureau gedaan, dus ik hoefde alleen daarnaar te verwijzen. Ik had een ander verhaal voorbereid:

De feiten zijn wel bekend: vanaf 2006 heeft de directeur geld dat hij naar de bank moest brengen niet naar de bank gebracht en van dat geld “geleend”. Naar zijn eigen zeggen heeft hij vanaf 2007 dat geld niet altijd meer terugbetaald en in 2008 heeft hij helemaal niets gestort. H. heeft erkend dat hij het gedaan heeft, dus daar is verder geen twijfel over mogelijk.

Wat niet in de stukken naar voren komt zijn de gevolgen die deze verduistering had op het bestuur en het personeel. Er was veel vertrouwen in H. Toen we hem aannamen zagen we allemaal dat hij veel talenten had, en hard wilde werken om ze te ontwikkelen. En dat is waar Theater Pierrot om draait: het ontwikkelen van talenten.

Zijn collega’s vertrouwden hem, en het bestuur vertrouwde hem. Toen duidelijk werd dat dat vertrouwen beschaamd was, heeft dat enorme gevolgen gehad. Niet alleen doordat we in financiële problemen kwamen, maar ook omdat veel mensen overstuur waren. Noch het bestuur, noch het personeel kon of wilde in eerste instantie geloven dat dit gebeurd was. Mensen gingen aan zichzelf twijfelen. Hebben wij het dan allemaal zo slecht gezien? Toen we allemaal op zijn prachtige huwelijksfeest waren hebben het personeel en bestuur zich ingezet om met het bruidspaar mee te vieren. Maar toen we erachter kwamen dat we dat mooie huwelijksfeest waarschijnlijk zelf betaald hadden, waren we met stomheid geslagen!

Ook in de wijk geloofde men het niet. Het ging net  zo goed met Theater Pierrot! We kregen gelukkig wel veel steun. Er waren mensen die extra voor hun kaartjes betaalden, omdat – zo zeiden ze- we het nu wel erg moeilijk hadden.

We kunnen nu verder, dankzij de gemeente Den Haag. We hebben geld kunnen lenen, zodat de theaters niet dicht hoeven. Maar die lening moet wel worden terugbetaald. Dus uiteindelijk gaat het tóch ten koste van wat de theaters aan de mensen in de wijken kunnen aanbieden. En voor het personeel en het bestuur geldt dat er een wond is geslagen die maar moeilijk heelt.

Dat die wond nog niet geheeld is, bleek na afloop van de zitting. Er was bij de aanwezige personeelsleden toch teleurstelling in de houding van de oud-directeur. Waarom hij al dat geld nodig had, werd niet duidelijk, en op geen enkele manier leek hij spijt te hebben van wat hij had gedaan. Terwijl de banen van de medewerkers en de toekomst van de theaters toch allerminst zeker waren! En dan de straf...  Eén van de personeelsleden verwoordde het kernachtig: een taakstraf van 240 uur voor € 72.000 verduistering. Dat is € 300 per uur. Er zijn mensen die minder verdienen.

Over het algemeen ben ik geen groot voorstander van discussies over structuren waar het vooral de cultuur is die een probleem veroorzaakt, maar de Amsterdamse stap om het aantal stadsdelen te halveren juich ik van harte toe. Ik ben geen heel groot voorstander van het deelgemeentebestel zoals dat nu in Amsterdam en Rotterdam functioneert, maar een paar goeie dingen zitten er wel in:

• Voor inwoners van de stad is het mogelijk dingen direct bij het politieke bestuur aan de orde te stellen
• Het is mogelijk om fijnmaziger aan te sturen door binnen bepaalde gebieden te prioriteren
• Door een politieke bestuurder erop te zetten kan je een eigen "smaak" van bestuur creëren die recht doet aan wat het stemmende gedeelte van de inwoners wil.
• Door een politieke bestuurder aan te stellen, kan er soms, via partijpolitieke lijn nog wel eens wat geregeld of opgezet worden.

Maar eigenlijk zou een systeem zónder stadsdelen of deelgemeenten dit al moeten doen: de raadsleden moeten het doorgeefluik zijn aan het bestuur; fijnmazige aansturing moet geregeld worden door ambtenaren die zich in de wijken bevinden en weten wat er speelt; wijkgericht beleid zou recht moeten doen aan de specifieke eisen van de wijjken en politici en bestuurders moeten voortvarend aandacht vragen voor wat er in de wijken speelt, en daar steun, beleid en aandacht voor krijgen.

Maar goed; in Amsterdam en Rotterdam zitten we nog wel even aan de stadsdelen en deelgemeenten vast. Maar áls je ze dan hebt, moet je er wel voor zorgen dat ze effect hebben. Ook hier zijn goede volksvertegenwoordigers gewenst, en een scherpe afbakening van waar ze wél over gaan, en waarover niet. En wat vooral moet gebeuren is dat de bestuurders en politici zich bezig houden met wat er in de wijken speelt. De enorme aandacht en energie die nu aan structuurdiscussies wordt gegeven wekt nou niet bepaald de indruk dat het de deelnemers eraan vooral dáárover gaat.

Het belangrijkste wat politici en bestuurders doen is het in stand houden van de democratie. Niet terwille van dat systeem, maar ter wille van de inwoners.

Niet door over het systeem te praten, maar door problemen te signaleren en oplossingen te bieden.

Niet door naar burgers te luisteren, maar door te laten zien dat er naar ze geluisterd ís.

Niet door te managen, maar door te besturen.

update  zie ook een interview met mij hierover in de NRC van vrijdag 16/3:

Twee nieuwtjes van PVV en Verdonk in de krant vandaag: de PVV vindt dat er bij overlast (althans, van sommige groepen) gericht op de knieën geschoten mag worden, en Verdonk, in een laatste armzalige stuiptrekking om nog een zetel te veroveren zegt dat kapuchons verboden moeten worden. Aan de bizarre ideeën zijn we onderhand wel gewend; wat moeilijker te verkroppen is, is hoe de taal en de ideeën langzamerhand gemeengoed worden. De Telegraaf kopt bijvoorbeeld met graagte over "marokkaans tuig". En sommige van hun columnisten maken het helemaal bont: en hebben het over Marokkaanse lamstralen met keiharde moskeemuziek vanuit hun drugscabrio's.

Ook hier beginnen we aan te wennen: dat is de toon van het publieke debat, althans, bij sommigen. Maar oiok de ideeën worden langzamerhand steeds meer salonfähig. Eberhard van der Laan gaf de enige juiste reactie op het voorstel van Verdonk op een kapuchonverbod:

"Als de capuchon andersom wordt gedragen, valt het onder het verbod op gelaatsbedekkende kleding," grapte Van der Laan, doelend op het boerkaverbod. Verdonk sprong daarop uit haar vel. "Ik verwacht geen lullige grapjes, ik verwacht dat u overtuigd bent van de ernst van de problemen. Misschien kijkt u nooit naar Opsporing Verzocht, maar ik wel. En wat zie ik dan? Overal Marokkanen met een capuchon!"

Ik benijd Van der Laan niet: hij is als minister natuurlijk wel vaker slachtoffer van één van de belangrijk politieke risico's: namelijk dat je sommige discussies met sommige mensen beter niet kan voeren, omdat winnen onmogelijk is:  Ze halen je neer tot op hun niveau en daar pakken ze je op ervaring.

Kortom: zo veel mogelijk lekker laten reutelen die Verdonk. Bij de PVV is het anders. Daar wordt niet om een niet uit te voeren wet gevraagd, maar om een door de politie uit te voeren activiteit. Daar moet hard op gereageerd worden. Niet door met de PVV in discussie te gaan, maar als waarschuwing voor hoe Nederland verandert.

Voor verstandige mensen.

Zolang ze er nog zijn.

Een paar weken geleden ben ik door Anna Maria Mantel - Giannattasio van Puur Amsterdam uitgenodigd om iets te komen zeggen op de tentoonstelling die in Krasnapolsky gehouden wordt in het kader van de fotowedstrijd Verliefd op Amsterdam, en vandaag was het zo ver.

Die fotowedstrijd is erg bijzonder. Veel mensen doen er gratis aan mee, zodat het iets origineels en bijna hipp-achtigs heeft. Het was dan ook erg gezellig. Veel betrokken crea's en zakelijk ingestelde techno-hippies. En ik. En dat terwijl ik -behalve dat ik er geboren ben- niets met Amsterdam heb! Aangezien ik weinig over Amsterdam te melden heb, heb ik het dan maar over de liefde gehad.

Nu heeft Aristoteles (in de Nicomacheaanse ethiek) een aardig model over vriendschappelijke relaties beschreven. Dat model is -volgens mij- ook op de liefdesrelatie van toepassing.

Ten eerste kan je een relatie hebben die gebaseerd is op gelijkstemmigheid en plezier ("friendship of pleasure"): je vindt allebei hetzelfde plezierig, en daarom kan je het met elkaar vinden. Deze liefde tussen Amsterdammers is bijvoorbeeld het geslotene, en het bange voor buiten, maar ook het uitgaansleven.

De tweede soort ("friendship of utility") is juist op basis van dat wat je niet hebt, en van een ander wil hebben: in het geval van de Amsterdammer en zijn stad: identiteit, geschiedenis en cultuur.

De derde soort ("friendship op the good") is volgens Aristoteles de beste: die waarbij je een relatie aangaat om het beste in elkaar naar boven te halen: in elkaar te investeren.

Die laatste soort van verliefdheid voel je door de hele tentoonstelling heen. Honderden inzendingen van hoge kwaliteit, en ik hoorde dan ook van de professionele jury dat ze het zwaar hebben. Ik kreeg het ook wel even zwaar, want ik werd na mijn praatje bruut aangevallen door Oma Dientje die me (in het Amsterdams) vroeg wat ik dan wél had, dat Amsterdam niet had. Bescheidenheid, antwoordde ik.

Het was een gezellige middag en avond in één van de belangrijkste voorsteden van Den Haag. Of van Rotterdam, zo je wil. Hoewel Amsterdam me -als Amsterdammer in ruste- toch blijft roepen.