De werkelijkheid waar banken en verzekeraars mee moeten leren leven geldt ook voor makelaars en andere aanbieders van diensten: mensen willen steeds preciezer weten wat ze geleverd krijgen. Kwaliteitspredikaten zijn niet langer vanzelf sprekend; er moeten aantoonbare bewijzen voor geleverd kunnen worden. Een harde leerschool voor veel dienstenleveranciers die zichzelf zagen als onaantastbare "sterke merken" die nu voor de commissie als De Wit en Davids moeten bewijzen dat ze het toen met de kennis van nu allemaal anders hadden gedaan. Terwijl ik er nog wel een glas wijn op wil zetten dat er toen helemaal niet naar kritiek geluisterd werd; gepercepieerde superioriteit maakt immers blind voor eigen fouten, doof voor kritiek, en onvoorbereid op de Kladderadatsch die wel moet volgen, want spreuken 16:18 gaat altijd op. 

Ook in het onderwijskan die oud-nieuwe realiteit aan relevantie groeien. Gisteravond was er een open dag van een Als Zeer Goed Bekend Staande School (AZGBS), waar we wel geinteresseerd in zijn. Na een kopje koffie en een keurige introductie gingen we mee met een docent die in een klaslokaal ons iets zou vertellen en antwoord zou geven op onze vragen.

Helaas. Het werd een deceptie. Verder dan de cirkelredenering volhouden dat het een AZGBS was omdat er nu eenmaal sprake was van een AZGBS kwam hij niet. Hoe vindt begeleiding van kinderen die het wat moeilijker hebben plaats? (dat gaat heel goed). Hoe wordt met ouders gecommuniceerd? Is er een nieuwsbrief, een maandelijkse update? (dat gaat heel goed). Wat doet u nu anders hier dan u op een andere school zou doen (dat gaat heel goed, hier doen we wat meer aan grammatica). Doen jullie mee met project XXXXX, waarbij extra béta-vakken aangeboden worden (ja, we hebben hier die vakken. dat gaat heel goed).

Eén moment van kracht van de docent was dat hij op de vraag hoe het met het drugsgebruik op school gesteld is (een vooroordeel met betrekking tot deze AZGBS) antwoordde dat hij iedere dag clean naar huis ging. Verder dat het wel eens voorkwam en dat hij in de 16 jaar die hij op de AZGBS werkte maar één keer een leerling uit de bank heeft zien vallen. Een hele geruststelling, maar of er een actief ontmoedigingsbeleid was, of er samengewerkt werd met politie, of een ander teken dat het de school zou interesseren kwam er niet.

Moet je dan als ouder alleen maar blij zijn met een AZGBS omdat je dan kan zeggen "mijn kinderen zitten op de AZGBS"? Nonchalance en argumenten dat de AZGBS zo goed is omdat ie zo goed is. Het afdraaien van een verplicht nummer. Maar geen specifieke aanpak anders dan het "hoog leggen van een lat", geen vakinhoudelijke verdieping, geen gezag, geen inspiratie, geen betrokkenheid, geen eruditie, kortom niets van wat je van een AZGBS zou mogen verwachten.

Maar als je de lat voor jezelf niet hoog legt, hoe kan je dat dan met enig gezag voor anderen doen?

Vanavond weer -het leek wel een eeuwigheid- naar de opera: de klassieker Le Nozze di Figaro in de Stopera in Amsterdam. Bijna vier uur ambachtelijk opera kijken; en dan zie je dat dit niet voor niets één van de grote opera's van één van de grootste componisten is.

Ahja... de Opera... Het wonder van verhaal, muziek, theater, mise-en-scène, mise-en-place, en -wat ik vooral interessant vind- de achtergrond waartegen zich één en ander afspeelt.

Nu begint iedere opera (dixit Bart Tromp) met "een man wordt verliefd op het verkeerde meisje". Ja, maar dan! Dan ontspant zich (zie de tweet van Erik Schilp) een verhaal waar John Lanting het ook mee doet, met als hoogtepunt natuurlijk een kast waarvan de man denkt dat de minnaar van zijn vrouw erin zit, terwijl de vrouw zegt dat er een andere vrouw in zit (terwijl ze weet dat haar minnaar er in zit), waarop de kast opengaat in inderdaad de andere vrouw erin zit (want de minnaar van de vrouw kon ontsnappen).

Ik denk dat de recensies morgen wisselend zullen zijn. Het decor was conventioneel, Susanna miste af en toe volume en Figaro had een prachtige stem maar was wat driftig. De tempi waren soms wat aan de trage kant. Maar toch... prachtig en vermakelijk. Mooi multimediaal ook, met zogenaamd beelden van beveiligingscamera´s.

Maar dan het verhaal! De Nozze is buiten een complex liefdesverhaal vooral een aanklacht tegen de arrogantie van de macht. In de jaren vlak voor de Franse revolutie een actueel gegeven. De graaf houdt vast aan jus primae noctis maar Figaro zingt, nauwelijks verholen: "als u wilt dansen, doet u dat op mijn muziek". Misschien het meest sprekende voorbeeld van opstand tegen de heersende klasse; maar door het hele verhaal zie je dat de aristocratie er steeds meer rekening mee moet houden dat ze ook maar gewone mensen zijn. Mozart heeft overduidelijk sympathie voor de gewone man die de eigen werkelijkheid van de elite doorziet.

Die achtergrond, in combinatie met de meeslepende muziek, maken het voor mij nog steeds één van m´n favorieten. En juist vanavond had ik het nodig, want het is soms begrijpelijk dat iemand met verantwoordelijkheid zich soms niet aan de wet houdt. Maar daar hoort wél bij dat je je aan de regels houdt, en dus dat je de de overwegingen die hebben geleid tot de daden goed worden uitgelegd. Dat niet doen mag niet onbestraft blijven. Rechtvaardigheid is meer dan je aan de wet houden. Soms zelfs ánders dan je aan de wet houden. Maar nooit onuitgelegd, nooit alleen op basis van uitsluitend privileges, en al helemaal nooit zonder er rekenschap over uit te leggen. Die tijd hebben we gehad.

Van de 100 gevaarlijkste kruispunten van Nederland bevinden zich er 13 in Rotterdam; drie in de deelgemeente Feijenoord, waar ik nu precies een jaar weg ben. Een paar dagen geleden vond ik bij het opruimen een kladblokje waar ik in 2006 de voorlopige portefeuilleverdeling op heb geklad. Ik heb absoluut geen spijt van de portefeuilles die ik gekozen heb, maar ik ben wel altijd geinteresseerd geweest in één portefeuille die ik niet had, en dat was verkeer en vervoer.

Rotterdam-Zuid is niet gebouwd voor mensen, maar voor de industrie. Treinen, boten, industrie en vrachtwagens moesten elkaar zo efficiënt mogelijk kunnen bereiken, en in de ruimte die overbleef, woonden de mensen die het werk moesten doen. De fysieke infrastructuur van Rotterdam-Zuid is traditioneel dan ook dramatisch slecht. Er zijn verschillende verkeersvisies geweest, maar samen met de toegenomen verkeersdrukte, eisen van bewoners (ten aanzien van bereikbaarheid en parkeermogelijkheden) en onvoorziene omstandigheden, blijft het een weerbarstige materie. In Rotterdam zijn nog steeds sommige woonwijken ingeklemd tussen verkeersstrommen, in plaats van dat die wijken ontsloten worden.

Juist het onderwerp van de fysieke infrastructuur is er één waarover politieke keuzes gemaakt moeten worden. Ten eerste moeten natuurlijk verkeersonveilige situaties bestreden worden. Daarnaast moet er een verkeersplan gemaakt worden waarbij mensen elkaar kunnen bereiken. Wijken mogen nooit meer ghetto´s worden. Veilige wegen helpen daarbij.

(met dank aan Dennis Willemse)